Netwerk Ondernemen

open menu sluit menu

Coaching: meer dan een modetrend

12 maart 2019

Strategie-implementatie
bestaat uit veel, zéér veel individuele inspanningen – een eindeloze takenlijst die verschillende mensen op verschillende tijdstippen uitvoeren. Coaching ondersteunt dit proces. Ze creëert het noodzakelijke engagement bij de betrokken personen. Met andere woorden, coaching creëert het engagement om zaken voor elkaar te krijgen. Coaching is echter ook een modewoord geworden en vaak zien mensen door het bos de bomen niet meer. Dit artikel biedt een duidelijk overzicht van de sleutelelementen van coaching. Je krijgt ook praktische tips om coaching in jouw organisatie uit te bouwen.

Coaching is een relatief nieuw vakgebied. Hoewel Socrates ongeveer tweeduizend jaar geleden al enkele basisprincipes van het hedendaagse coachen de wereld instuurde, werd coaching pas echt bekend tijdens de laatste twee decennia. In de afgelopen twintig jaar heeft coaching een hoge vlucht genomen. Tachtig procent van de organisaties investeert in één of meerdere vormen van coaching en de International Coaching Federation haalt elke maand opnieuw recordcijfers.

Tot vandaag is er geen algemeen gangbare definitie van coaching. Er bestaande er tientallen. Sommige definities zijn kort, anderen bijna een pagina lang. Mijn favoriete definitie van coaching is die van Tim Gallwey, auteur van verschillende bestsellers over sportcoaching. Ze klinkt als volgt: “Coaching is unlocking a person’s potential to maximise their own performance. It’s helping them to learn rather than teaching them.” Vrij vertaald naar het Nederlands zegt Tim: “Coaching is iemands potentieel ontsluiten zodat die optimaal presteert. Coaching is veeleer iemand ondersteunen bij het bijleren dan iemand onderrichten.”

Verwar prestatiecoaching niet met therapie. Coaching is werkgerelateerd, proactief en gericht op het bewustzijn. Therapie is een andere tak van sport. Therapie is niet werkgerelateerd, eerder reactief en gericht op het onderbewuste van een individu. Haal je deze twee door elkaar, dan doe je meer kwaad dan goed. In zijn artikel ‘The Very Real Dangers of Executive Coaching’ (Harvard Business Review), wijst Steve Berglas op deze risico’s en – jammer genoeg – op de gewoonte van ongeschoolde coaches om dieper in te gaan op psychotherapeutische kwesties dan ze vakkundig aankunnen.

De essentie van coaching

Je kan beperkt succes boeken door vlijtig met een coachingmodel aan de slag te gaan. Maar zonder een degelijk begrip in de onderliggende dynamiek benut je nooit het volle potentieel. En dit is jammer genoeg het geval bij heel wat van de mensen die zich vandaag ‘coach’ noemen.
Wat is dan de essentie van coaching?
Jij, als coach, helpt iemand om bewustzijn te vergroten – een klik maken of ‘Aha Erlebnis’ zoals er ook wel eens zeggen en vervolgens verantwoordelijkheid te nemen.

Bewustzijn: het verzamelen van kwalitatieve, relevante input

Onze hersenen kunnen maar een beperkte hoeveelheid informatie gelijktijdig verwerken. We hebben een mechanisme in onze hersenen dat alle inkomende signalen filtert en alleen de belangrijkste doorlaat. Zonder dit mechanisme kan je niet functioneren. Dit selectie-proces gebeurt automatisch, zonder bewuste inspanningen. Je hoeft helemaal niets te doen. Wat je wel kan doen, is je hersenen voeden met betere input en zo beïnvloeden welk belang je hersenen hechten aan bepaalde informatie.
Door bewust te zijn – of met andere woorden, je zintuigen en je brein te activeren – bepaal je zelf de kwaliteit van de input die je hersenen ontvangen en het belang dat ze eraan hechten.
Wat heeft dit met coaching te maken? Prestatiecoaching wil de prestaties verbeteren – de output. De output verbetert wanneer de input beter is. En dat laatste bevorder je via een beter bewustzijn. Dus als je jouw coachee kan helpen om zijn bewustzijn te verbeteren en betere input te verzamelen, verhoog je de kans op betere prestaties aanzienlijk.
Als coach kan je iemand niet opleggen dat hij zijn bewustzijn moet verhogen. De bal ligt op de helft van de coachee. Hij moet zijn brein sturen en activeren door te focussen. Jij vergemakkelijkt dit proces door de juiste vragen te stellen.

Verantwoordelijkheidszin: de keuze van de coachee om zijn verantwoordelijkheid op te nemen

Verantwoordelijkheidszin is het tweede belangrijke element binnen prestatiecoaching. Wanneer je met volle overtuiging de verantwoordelijkheid voor je actieplan opneemt, zal je betrokkenheid toenemen. Dit leidt onvermijdelijk tot betere prestaties.
Je prestaties verbeteren niet als je verplicht wordt verantwoordelijk te zijn, of als dat van jou verwacht wordt – of zelfs wanneer je verantwoordelijkheid toegewezen krijgt. Je voert de taak misschien uit om een dreigement of een straf te ontlopen, maar het is onwaarschijnlijk dat je prestaties optimaal zijn.
Wat heb je dan nodig om verantwoordelijkheidszin te creëren? Vrije keuze. Want kunnen kiezen gaat gepaard met verantwoordelijkheid. Als coach kan ik je helpen bij het denkproces door vragen te stellen, maar de uiteindelijke beslissing om al dan niet over te gaan tot actie ligt bij jou. Dit is altijd zo, zelfs als je besluit niet te handelen.
Conclusie? Iemand voelt zich niet verantwoordelijk als hij louter gevraagd wordt zich verantwoordelijk te gedragen. Dit hangt samen met het maken van een bewuste keuzes. Want kunnen kiezen om voor een actie al dan niet verantwoordelijkheid op te nemen is een fantastische stimulans voor verantwoordelijkheidszin.

Coaching = stel de juiste vragen, in de juiste volgorde en … luister naar de antwoorden

Je weet nu dat het genereren van bewustzijn en verantwoordelijkheidszin de beste manier is om je coachee te helpen topprestaties neer te zetten. Bewustzijn en verantwoordelijkheidszin vormen de twee sleutelelementen waarop je coaching zich moet concentreren.
Vragen stellen, in plaats van zaken opleggen, is de beste manier om je coachee mentaal te betrekken. En aangezien je op zoek bent naar de hoogst mogelijke betrokkenheid, is het stellen van vragen je belangrijkste communicatiemiddel.
“Maar welke vragen stel ik?” is misschien de volgende vraag die bij je opkomt. Je vragen moeten bewustzijn en verantwoordelijkheidszin opwekken bij je coachee. Willekeurige vragen stellen heeft geen zin.
Een doeltreffende aanpak bestaat uit twee aspecten: de juiste vragen stellen en die ook in de juiste volgorde stellen. Omdit dit laatste beter te beheersen kan je terugvallen op een coachingmethodiek, zoals GROW.

Terug naar overzicht

Reageer op dit artikel

(Je reactie moet goedgekeurd worden alvorens die op de website verschijnt)